четверг, 20 декабря 2018 г.

Мөңке би Тілеуұлы

Мөңке би  Тілеуұлы

(1675-1756)
         1675 жылы қазіргі Шалқар ауданының Қопасор маңында дүниеге келген. Белгілі би, көреген ойшыл, Әбілқайыр хан кеңесшілерінің бірі, жырау. Әбілқайыр дүние салған соң Нұралы ханның билігін тану туралы Елизавета  Петровнаға жазылған хатқа Орта жүздің белгілі адамдары Жәнібек тархан мен  Керей Наурыз би бастаған топпен, сондай-ақ Кіші жүздің 30 би, батырларымен бірге қол қойған. Дала тарихының ғана емес, далалық діл мен танымның, философияның, эстетиканың, поэзияның Асан Қайғыдан бері қарайғы  дәстүрлі жолын жалғаған Мөңке бидің Дала поэзиясы мен ұлттық философияда алар орны ерекше.

Мөңке  би: Өмірбаян // Шалқар энциклопедиясы / Бас ред. Тілешев Т.- Шалқар, 2009.-215 б.
Мөңке Тілеуұлы. Өмірі мен шығармасы // Жәдігер: Ақтөбе өңірінің әдеби антологиясы. Ред.алқасы төрағасы Сағындықов Е.- Ақтөбе, 2006.-9 б.
Шекті Мөңке би Тілеуұлы. Ғылыми басылым / Ж.Асанов. -Астана:Елорда, 2001-164 б.
Мөңке. Деректер мен ғылыми мақалалар /Құраст. Ж.Асанов.- Алматы: Ел-шежіре, 2007. -264б.
Мөңке Тілеуұлы. Өмірі мен шығармасы // Адырна: Ежелгі жыраулар / Құраст. Асанов Ж.- «Шамшырақ-Ақтөбе» ЖШС, 2011.-23 б.  
   Кемал Б. // «Тарихта неше Мөңке бар?» / Шалқар.- 2001.- 4сәуір.
М. Құл-Мұхаммед. // Мөңке би. [Мөңке би Тілеуұлы туралы] -Егемен Қазақстан.- 2003.-18-21 қараша.


     *       *       *
Құрамалы, қорғанды үйің болады,
Айнымалы, төкпелі биің болады.
Халыққа бір тиын пайдасы жоқ,
Ай сайын бас қосқан жиын болады.
Ішіне шынтақ айналмайтын
Ежірей деген ұлың болады.
Ақыл айтсаң ауырып қалатын,
Бежірей деген қызың болады.
Алдыңды кес-кестеп өтетін
Кекірей деген келінің болады.
Ішкенің сары су болады,
Берсең итің ішпейді,
Бірақ адам оған құмар болады.
Домалақ-домалақ түймедей дәрің болады,
Жастарға билігі жүрмес кәрің болады.
Ертеңіне сенбейтін күнің болады,   
Бетіңнен алып түсетін інің болады.
Алашұбар тілің болады,
Дүдәмәлдау дінің болады.
Халықтың қанын сорған адамдар болады,
Қабағын түйіп қойып қайыр сұрайтын адамдар болады.
Қиналғанда шапағаты жоқ жақының болады,
Ит пен мысықтай  ырылдасқан,
Еркек  пен қатының болады.
Сарылып келіп тосасың,
Құны жоқ көк қағазды судай шашасың.
Соның бәрін көресің,
Көріп барып өлесің.

2 комментария:

  1. This is how my pal Wesley Virgin's adventure launches with this SHOCKING AND CONTROVERSIAL video.

    Wesley was in the army-and soon after leaving-he revealed hidden, "MIND CONTROL" secrets that the government and others used to get whatever they want.

    THESE are the EXACT same tactics tons of celebrities (notably those who "come out of nowhere") and elite business people used to become wealthy and successful.

    You've heard that you only use 10% of your brain.

    Mostly, that's because the majority of your BRAINPOWER is UNCONSCIOUS.

    Perhaps that conversation has even occurred INSIDE your own head... as it did in my good friend Wesley Virgin's head about seven years back, while riding an unregistered, beat-up trash bucket of a car without a license and with $3 on his bank card.

    "I'm very frustrated with going through life check to check! Why can't I become successful?"

    You've taken part in those questions, ain't it right?

    Your success story is waiting to be written. Go and take a leap of faith in YOURSELF.

    UNLOCK YOUR SECRET BRAINPOWER

    ОтветитьУдалить
  2. Did you know there is a 12 word sentence you can speak to your crush... that will induce intense feelings of love and impulsive appeal to you deep within his chest?

    That's because hidden in these 12 words is a "secret signal" that fuels a man's impulse to love, adore and guard you with all his heart...

    12 Words That Fuel A Man's Love Instinct

    This impulse is so built-in to a man's genetics that it will make him work harder than before to make your relationship as strong as it can be.

    As a matter of fact, fueling this dominant impulse is so mandatory to having the best ever relationship with your man that the moment you send your man one of these "Secret Signals"...

    ...You'll instantly find him expose his soul and mind for you in a way he haven't expressed before and he'll see you as the only woman in the world who has ever truly understood him.

    ОтветитьУдалить